Ông tìm cách giúp mọi người sống đạo trong hoàn cảnh khó khăn. Gia phả con cháu ghi rằng đầy tớ ông rất đông, chưa tết đã đi thăm viếng từng nhà và cho tiền mừng tuổi rất hậu .Số tiền ấy thường gấp đôi số quà biếu xén ông trong năm. Tiền thóc gia nhân vay mượn ông thường cho một nửa, nếu túng quá thì cho luôn. Công nợ trong làng cũng được châm chước như thế. Khi bà cai lên tiếng cằn nhằn, ông thản nhiên trả lời: Mình quên nợ người, Chúa quên tội mình.

LU-CA PHẠM TRỌNG THÌN là con trai cụ ÁN KHẢM, sinh khoảng 1820 tại làng QUẦN CỐNG, XÃ TRÀ LŨ, PHỦ XUÂN TRƯỜNG, TỈNH NAM ĐỊNH. Như chúng ta đã biết về cụ ÁN KHẢM, dưới mái nhà gia giáo và khá giả này, cậu Thìn đã lớn lên trong bầu khí đạo đức, được ăn học thành người. Nhờ trí khôn nhanh nhẹn và trăm chỉ chuyên cần, chẳng bao lâu cậu đã công thành danh toại. Khi bị bắt ông Thìn mới khoảng 40 tuổi và đang là Chánh tổng, vừa có quyền vừa có uy tín. Thực ra, khi vừa mới lên chức vụ này, vì giao tiếp với quan lại nhiều, đã có thời ông có vợ nhỏ là cô Trung người Trà Lũ, nên thờ ơ việc đạo nghĩa (vợ chính ông cai thìn là bà MARIA TÂM). Nhưng sau nhờ lời khuyên của thân phụ, ông đã trở thành mẫu gương thánh thiện, một gia trưởng và hội viên dòng ba ĐA MINH đạo đức, một thủ lãnh đáng tin cậy.

Năm 1858, tình hình bách đạo gia tăng, và liên quân Pháp, Tây Ban Nha đang đe doạ Việt Nam ở Đà Nẵng, VUA TỰ ĐỨC thêm phẫn nộ ra lệnh cho quan quân triệt để thì hành các sắc chỉ nhằm vào đạo GIA TÔ. Nhưng thực tế việc thi hành này phụ thuộc nhiều vào các quan địa phương có sốt sắng hay không. Lợi dụng lúc đó, ĐỨC CHA SĂN-PÊ-ĐÔ Xuyên đã uỷ thác cho cai Thìn trọng trách làm xứ giả hoà bình, vì cũng thuộc thành phần lãnh đạo, để dễ tiếp súc với cấp trên. Hiểu ý ĐỨC CHA và nắm rõ tình hình các tín hữu QUẦN CỐNG, hai ông đã gặp trực tiếp Tổng đốc NAM ĐỊNH, xin nương tay cho tín hữu được bình an, và hứa kêu gọi dân trung thành với Đức vua. Cuộc thương thuyết sắp thành công, nhưng không ngờ lúc đấy tại Cao Xá, một người vì bị mất mãn với chính sách nhà vua, đã xúi giục một số người nổi loạn chống lại quan đia phương. Thế là vị tổng đốc liền đổi ý, ra lệnh tiếp tục truy lùng các thừa sai, các đạo trưởng và các tín hữu có uy tín trong dân, quan kết án cai Tả và cai Thìn là lừa dối và tìm dịp để bắt hai ông.

Ba lần ra trước toà hai ông đều cương quyết không bước qua Thập Gía, dù bị đe doạ, đánh đập. Khi quan yêu cầu hai ông viết suy nghĩ lên giấy, cai Thìn đã viết bản tuyên xưng đức tin rõ rệt và can đảm sau: "Tôi là KiTô Hữu, sẵn sàng chịu đựng mọi cực hình, thậm chí cả cái chết đau đớn nhất, hơn là phạm một lỗi nhỏ trong đạo tôi thờ, chính tay tôi viết điều này. Luca Thìn''. Ông Cai Tả không những cương quyết không xúc phạm Thánh Giá, ông còn khuyên bảo mọi người đừng phạm tội mà ông gọi là thứ tội ghê tởm đó. Nếu Đức GiêSu, Hoàng tử Bình An đã dùng Thánh Gía khổ nhục để hoà giải nhân loại bạc bẽo với Chúa Cha, thì hai ông cai Tả và cai Thìn sẽ mãi mãi là Sứ Giả Hoà bình bằng cái chết, để chứng tỏ lòng trung tín với Thiên Chúa và trung thành với Giáo Hội.